‘Betekenisloos lezen’ – Column van juf Helen

Ik zie mezelf nog zitten met Suus. De stopwatch op mijn mobiel in de aanslag en een vel vol rijen met woorden van de DMT voor Suus haar neus, waarvan een groot deel ook nog eens voor haar totaal nietszeggende woorden zijn.

Ze heeft net op de gang gewacht op haar beurt. Het afnemen van de leestoetsen moet namelijk zo snel en efficiënt mogelijk, want de IB’er staat speciaal twee uur voor mijn groep, zodat ik één op één kan toetsen. Dat is dus behoorlijk opschieten met 28 kinderen te gaan.

‘Wedstrijdje tegen jezelf’

We hebben samen geprobeerd er toch maar iets leuks van te maken. ‘Suus, je gaat een wedstrijdje tegen jezelf doen. We kunnen dan kijken of je nu meer woorden leest dan de vorige keer. Zo zien we dat je steeds beter gaat lezen.’ Ik maak een gezellig, maar wel zo kort mogelijk praatje over haar nieuwe huisdier en ik vertel nog maar eens dat ik toch wel trots op haar ben, ook al leest ze maar één half woordje.

Dan begint ze. Ze komt al niet uit het eerste woord, gaat dan maar hakkend de letters opnoemen en vergeet van de letters een woord te vormen, want ze voelt de tijdsdruk. Als ik na een minuut: ‘stop!’ zeg, zie ik dat zij voelt dat ze heeft gefaald. Wat ik ook tegen haar zeg, ze voelt het en ik zie het. En zo verliest ze weer een piepklein stukje leesplezier.

De DMT niet halen. En dan?

Het meest storende is dat ik als haar juf allang weet wat er uit haar toets komt. Ik denk: ‘Wat had ik de afgelopen twee uur veel goede leesinstructie kunnen geven aan Suus en wat had ik lekker met haar kunnen genieten van een grappig verhaaltje.’

Maar wat wordt er aangeraden als de toetsresultaten van Suus zwak zijn? Laat haar meer woordrijen trainen, ook thuis, elke dag. Ik denk dat bijna alle leerkrachten van groep 3 dit beeld zullen herkennen en misschien ook wel ergens voelen dat er iets niet klopt.

Nu is er in de media veel aandacht voor het verslechteren van het leesonderwijs in Nederland. Dit lijkt me het perfecte moment om van ons te laten horen. De échte ervaringsdeskundigen!

Het échte leesdoel!

Wat is nou ons allerbelangrijkste doel aan het eind van groep 3? Dat kinderen zo snel mogelijk betekenisloos woordjes opdreunen? Of  dat je elk kind het plezier laat ervaren van het kunnen lezen van een écht boek? Een boek dat je zelf hebt uitgekozen, omdat je er nieuwsgierig naar bent. Een boek waar je zelf graag in door wilt lezen, omdat je ervan geniet. Een boek dat je begrijpt en kán lezen, omdat je hebt geleerd hoe je goed technisch leest. En dat leestempo, dat volgt vanzelf. Als je maar lekker leest.